Dynamiczne rynki finansowe oferują inwestorom ogromny wybór instrumentów, które pozwalają budować portfel inwestycyjny dopasowany do niemal każdej strategii i indywidualnego poziomu akceptacji ryzyka. Wśród nich szczególne miejsce zajmują produkty giełdowe oznaczane trzema skrótami – ETN, ETC i ETF. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się do siebie bardzo podobne, w rzeczywistości różnią się konstrukcją, sposobem działania oraz rodzajem aktywów, do których zapewniają dostęp.
Te instrumenty stały się jednym z filarów współczesnego inwestowania pozwalając w prosty sposób uzyskać ekspozycję na indeksy giełdowe, surowce, waluty czy nawet bardziej zaawansowane strategie inwestycyjne. Co ważne, są notowane na giełdzie i można nimi handlować tak samo jak akcjami. W poniższym tekście tłumaczymy podstawowe różnice między tymi instrumentami.
Spis treści
ETN
Pierwszym, stosunkowo najmniej znanym instrumentem jaki opiszemy są ETN, czyli Exchange Traded Notes. Instrumenty te należą do kategorii produktów notowanych na giełdzie, jednak ich konstrukcja pozwala na znacznie szerszy zakres zastosowań niż w przypadku ETF czy ETC.
ETN są instrumentami dłużnymi emitowanymi przez instytucje finansowe, których wartość zależy od wyników określonego indeksu lub aktywa bazowego. Dzięki temu mogą oferować ekspozycję nie tylko na tradycyjne rynki akcji czy surowców, lecz także na bardziej wyspecjalizowane strategie inwestycyjne.
W europejskim modelu konstrukcja ETN obejmuje mechanizmy zabezpieczające interes inwestorów. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań emitenta są wyodrębnione i przechowywane przez depozytariusza, który nadzoruje ich prawidłowe zarządzanie.
ETN daje dostęp do nowych rynków i technologii
Największą zaletą ETN jest możliwość uzyskania ekspozycji na aktywa, które w innym przypadku byłyby trudno dostępne dla przeciętnego inwestora. Instrumenty te mogą odwzorowywać indeksy walutowe, strategie inwestycyjne wykorzystujące dźwignię finansową, a także nowoczesne klasy aktywów związane z technologią blockchain – dając ekspozycję na kryptowaluty oparte o kurs ethereum usd, kurs bitcoina czy solana.
Podobnie jak ETF-y i ETC, ETN są notowane na giełdzie i mogą być przedmiotem obrotu w systemie notowań ciągłych. Mechanizm codziennej emisji i umarzania instrumentów sprawia, że liczba dostępnych jednostek pozostaje dopasowana do zapotrzebowania rynku, co sprzyja utrzymaniu odpowiedniej płynności.
ETC
Drugim ważnym skrótem, który coraz częściej pojawia się w analizach rynkowych, jest ETC, czyli Exchange Traded Commodities. Instrumenty te umożliwiają inwestorom uzyskanie ekspozycji na rynek surowców, przy czym najczęściej dotyczą metali szlachetnych takich jak złoto czy srebro.
Choć sposób handlu ETC przypomina obrót ETF-ami, konstrukcja prawna tych instrumentów jest inna. ETC są bowiem tworzone jako instrumenty dłużne, co oznacza, że emitent zobowiązuje się do odwzorowania zmian wartości określonego aktywa bazowego.
Istotnym elementem konstrukcji ETC jest fizyczne zabezpieczenie instrumentu. W wielu przypadkach aktywa stanowiące podstawę inwestycji są przechowywane w specjalnych skarbcach lub magazynach, a ich istnienie podlega regularnym audytom prowadzonym przez niezależne instytucje. Dzięki temu inwestorzy mogą mieć pewność, że wartość instrumentu znajduje realne odzwierciedlenie w posiadanych aktywach.
Konstrukcja ETC i bezpieczeństwo inwestorów
Instrumenty ETC zostały zaprojektowane w taki sposób, aby zapewnić inwestorom przejrzysty dostęp do rynku surowców, który dla wielu uczestników rynku pozostaje trudny do osiągnięcia w sposób bezpośredni. Zakup fizycznego złota czy innych metali szlachetnych wiąże się bowiem z kosztami przechowywania oraz logistyką transportu, dlatego inwestorzy coraz częściej wybierają rozwiązania notowane na giełdzie.
Jedną z najważniejszych cech ETC jest oddzielenie aktywów inwestycyjnych od majątku emitenta. Oznacza to, że aktywa stanowiące zabezpieczenie instrumentu są przechowywane przez niezależnego depozytariusza, co znacząco zwiększa poziom bezpieczeństwa inwestycji.
ETF
Trzecim z instrumentów, które warto znać jest ETF czyli fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, którego celem jest jak najwierniejsze odzwierciedlenie zachowania określonego indeksu. Oznacza to, że kupując jednostkę ETF, inwestor nabywa ekspozycję na cały koszyk aktywów znajdujących się w danym indeksie, dzięki czemu może uczestniczyć w zmianach wartości wielu spółek jednocześnie.
Funkcjonowanie ETF-ów regulowane jest przez przepisy prawa unijnego oraz krajowe regulacje rynku finansowego, a sama konstrukcja funduszu umożliwia codzienną kreację i umarzanie jednostek uczestnictwa. Mechanizm ten sprawia, że liczba instrumentów znajdujących się w obrocie może być na bieżąco dostosowywana do zapotrzebowania inwestorów, co przekłada się na stabilność i płynność handlu.
ETF-y są notowane na giełdzie na takich samych zasadach jak akcje, dlatego inwestorzy mogą kupować i sprzedawać je w trakcie całej sesji giełdowej. Płynność instrumentu wspierana jest przez animatorów rynku, którzy dbają o to, aby różnice między ceną kupna i sprzedaży pozostawały na rozsądnym poziomie.
W wielu organizacjach finansowych analiza portfela ETF odbywa się przy użyciu rozbudowanych systemów raportowania, które funkcjonują równie sprawnie jak dobrze zorganizowana poczta firmowa, dzięki czemu przepływ informacji między analitykami, zarządzającymi oraz działami ryzyka przebiega szybko i pozwala podejmować decyzje inwestycyjne w oparciu o aktualne dane rynkowe.
ETF – dywersyfikacja w jednym instrumencie
Rosnące znaczenie ETF-ów wynika z faktu, że pozwalają one inwestorom uzyskać szeroką dywersyfikację przy wykorzystaniu jednego instrumentu finansowego. Jeżeli dany ETF odwzorowuje indeks największych spółek giełdowych, zakup jednej jednostki oznacza ekspozycję na dziesiątki, a czasem nawet setki przedsiębiorstw działających w różnych sektorach gospodarki.
Taka konstrukcja sprawia, że ryzyko związane z pojedynczą spółką zostaje rozproszone, co w długim horyzoncie inwestycyjnym może prowadzić do stabilniejszego zachowania portfela. Jednocześnie strategia funduszu pozostaje przejrzysta, ponieważ inwestor dokładnie wie, jaki indeks jest odwzorowywany i jakie aktywa znajdują się w portfelu.
Kolejnym elementem, który przyciąga inwestorów, są stosunkowo niskie opłaty za zarządzanie. ETF-y działają w sposób pasywny, dlatego koszty związane z ich funkcjonowaniem są zazwyczaj znacznie niższe niż w przypadku tradycyjnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych aktywnie.
